مهارتهای زناشویی – گفتگوی فعال

گوش دادن

گوش دادن مهمترين مهارت ارتباطي است که مي‌تواند باعث ايجاد و تداوم احساس صميميت شود. وقتي خوب گوش مي‌دهيد، همسرتان را بهتر درک مي‌کنيد، دقيقا با وي همساز مي‌شويد، از رابطه زناشويي‌تان بيشتر لذت مي‌بريد و بدون ذهن‌خواني دليل گفتار و رفتار همسرتان را مي‌فهميد.

گوش دادن نوعي ارج نهادن به همسرتان هست.

گوش دادن تکنيکي است که توسط کارل راجرز در سال 1951 ابداع شد. و اين تکنيک توسط داتيليو و پادسکي در سال 1990 در زوج درماني شناختي به کار برده شد.

گوش دادن به حرف‌هاي همسرتان چيزي فراتر از صرفا ساکت ماندن به هنگام صحبت کردن او است. گوش دادن واقعي با قصد شما مشخص مي‌‌شود. اگر قصدشما درک کردن، لذت بردن، آموختن يا کمک کردن به همسرتان باشد، پس واقعا گوش مي‌کنيد.

بسياري از زوج‌ها بندرت واقعا به يکديگر گوش مي‌کنند. آن‌ها درگير گوش دادن کاذب مي‌شوند. در گوش کردن کاذب، قصد شما درک کردن، لذت بردن، يا کمک کردن نيست. بلکه قصد شما با يک يا چند تا از موانع متعدد گوش کردن آلوده مي‌شود.

موانع گوش دادن

مهارتهای زناشویی – گفتگوی فعال

1- ذهن‌خواني

وقتي نسبت به آنچه همسرتان مي‌گويد، بي توجه يا بي اعتماد هستيد و در عين ^حال سعي مي‌کنيد معناي واقعي حرف او را بفهميد، در واقع در حال ذهن خواني هستيد.

ذهن‌خواني باعث از بين رفتن احساس تعلق و صميميت مي‌شود، چون به خاطر امور خيالي، مسائل بديهي را ناديده مي‌گيريد.

2- مرور ذهني

در اين حالت مشغول مرور ذهني آنچه که بعدا به همسرتان مي‌خواهيد بگوييد هستيدکه هرگز واقعا آنچه را که همسرتان مي‌گويد، نمي‌شنويد. و ممکن است زنجيره‌ي کاملي از حرف‌ها را در ذهن خود مرور کنيد.

3- گوش دادن انتخابي

به اين معني است که ما به برخي از چيزها گوش مي‌کنيد و به برخي ديگر گوش نمي‌دهيد. و اين باعث مي‌شود که چيزهايي را که نمي‌خواهيد بشنويد، نشنويد.

4- قضاوت کردن

قضاوت کردن به این معنی است که شما گوش کردن به همسرتان را به دلیل قضاوت منفی متوقف می کنید یا فقط برای سرزنش کردن و زدن برچسب منفی به همسرتان، گوش می کنید.

5- خیال پردازی

ممکن است  به راحتی گوش کردن به همسرتان را متوقف کنید و درگیر خیال پردازی هایتان شوید. اگر توجه کردن به همسرتان برای شما سخت است، این می تواند نشانه ی خطر باشد، مبنی براین که شما از برقراری با ارتباط با همسرتان ویا از برخی مسائل دیگر، اجتناب می کنید.

مهارتهای زناشویی – گفتگوی فعال

6- نصیحت کردن

همسرتان به سختی می تواند یک جمله ی کامل بگوید ، چون خیلی زود شروع به نصیحت کردن می کنید. کنجکاوی شما برای یافتن یک راه حل درست و میل به درست کردن همه چیز، شما را از شنیدن حرف­های همسرتان و درک نیاز او به شنیده شدن، غافل می کند.

7- یکی به دو کردن

شما فقط برای محالفت کردن ، جر و بحث کردن و مباحثه کردن گوش می کنید. بنابراین موضعی را اتخاذ کرده و بدون توجه به این که همسرتان چه می گوید، از آن دفاع می کنید.

در بسیاری از روابط مشکل دار یکی به دو کردن سبک ارتباطی رایج است.

8- حق به جانب بودن

این مانع شما را از گوش دادن به هر چیزی که حاکی از آن است که شما صد در صد کامل نیستید، باز می دارد.

برای اجتناب از هر چیزی که نشان دهنده ی اشتباه شما باشد، دروغ می گویید و دادوفریاد می کنید، موضوع بحث را عوض می کنید، دست به توجیه می زنید، طفره می روید، بهانه می آورید، تهمت می زنید، یا به شیوه های دیگر از انتقاد فرار می کنید.

9- منحرف کردن بحث

هر وقت صحبت راجع به شما یا تهدید کننده باشد، خیلی زود موضوع را عوض کرده یا آن را به شوخی می گیرید. در واقع با عوض کردن موضوع و شوخی کردن ، از گوش دادن به نگرانی های جدی همسرتان اجتناب می کنید.

10-تسلی دادن

در این حالت خیلی زود با گفته های همسرتان موافقت می کنید. به محض این که همسرتان تردید، ناراحتی و نگرانی خود را درباره ی چیزی ابراز می کند، شما با گفتن این که « بله حق با شما است….. می دانم ….. متاسفم …. درستش می کنم»  وسط حرف او می پرید.

شما به قدری نگران خوب، حمایتگر و هم نوا بودن هستید ه به همسرتان فرصت کافی برای بیان افکارش نمی دهید.

گوش دادن فعال

این که فقط حرف نزنید و گوش بدهید ، برای گوش دادن کافی نیست. بلکه مغزتان نیز باید فعالانه درگیر گوش دادن شود. ارتباط یک فرایند دو طرفه است و شما باید در حین گوش دادن حرف های فرد مقابل را بازگویی و روشن سازی نموده و بازخورد دهید.

بازگویی کردن

هر وقت همسرتان چیز مهمی به شما می گوید، باید با کلمات خودتان آنچه را که فکر می کنید همسرتان گفت، دوباره بیان کنید. انی کار مهم ترین بخش خوب گوش دادن است.

شما می توانید بازگویی خود را با مقدمه ای مانند آنچه من از حرف های شما می فهم این است که ….. به عبارت دیگر …… اجازه بده این موضوع را روشن کنم ….. پس شما اسحاس می کنی که … اگر درست فهمیده باشم …. آیا منظورتان این است که … آیا می خواهید بگویید که … شروع کنید.

نتایج بازگویی حرف های فرد مقابل

از بیشتر موانع گوش دادن جلوگیری می کنید.

بی درنگ فرض های کاذب و سوء تعبیرهای خود را اصلاح می کنید.

هدیه گران قیمت شنیده شدن و درک شدن را به همسرتان می بخشید.

جلوی تشدید احساسات خشم را می گیرید.

روشن سازی

بازگویی صحبت های فرد معمولا منجر به روشن سازی می شود. شما به همسرتان می گویید که به چه چیزی فکر می کنید، بعد متوجه می شوید که اشتباه می کردید و برای روشن سازی موضوع شروع به پرسیدن سوالاتی می کنید. هنگام طرح سوال باید به یاد داشته باشید که قصد شما فهمیدن ، لذت بردن، یاد گرفتن یا کمک کردن است.

قصدتان نباید بازپرسی ، تحمیل دیدگاه خود، سرزنش کردن ، تحقیر کردن ، یا دست انداختن همسرتان به هر شیوه ای باشد. پرسیدن سوال تصویر جامع تری شما جزئیات خاص، احساس روشن و درک بیشتری از دیدگاه همسرتان را در اختیار شما قرار می دهد.

سعی کنید درباره واقعیت های خاص یعنی چه کسی ، چه چیزی، کجا ، چه موقع و چگونه سوال کنید و سوال کنید و سوالاتی مانند چه احساسی درباره آن داشتید؟ و بعد چه فکر کردید؟ بپرسید.

مهارتهای زناشویی – گفتگوی فعال

ارائه بازخورد

بازخورد معمولا بعد از آن که حرف های همسرتان را بازگو کردید و سوالاتی برای روشن سازی برداشت خود پرسیدید، ارائه می شود. سپس واکنش های خود را بازخورد می دهید.

به آرامی و بدون قضاوت ، افکار ، احساسات ،  نظرات و خواسته های خود را بیان کنید. بدون درگیر شده درموانع گوش دادن مانند یک به دو کردن و نصیحت کردن ، تجربه ی درونی خود از گفته های همسرتان را با او در میان بگذارید.

نتایج ارائه بازخورد

1 – فرصت دیگری فراهم می کد تا برداشت خود را با همسرتان در میان گذاشته و آن را ارزیابی کنید.که هرگونه بد فهمی و برداشت غلط را اصلاح می کند.

2 – اطلاعاتی درباره ی درستی و تاثیر ارتباط همسرتان در اختیار او قرار می دهد.

3 – همسرتان متوجه دیدگاه تازه می شود ، بازخورد خوب باید فوری(وقت را تلف نکنید) ، صادقانه(واکنش واقعی خود را نشان بدهید) و حمایت کننده(صداقت شما نباید توام با بی رحمی باشد) باشد.

گوش دادن با بدن

بدن شما با انتقال این پیام که شما داریدگوش می دهید، می تواند همسرتان را به صحبت کردن ترغیب نماید.

مهارتهای زناشویی – گفتگوی فعال

روش های گوش دادن عبارتند از:

1 – تماس چشمی خود را حفظ کنید.

2 – نزدیک تر بنشینید یا کمی به جلو خم شوید.

3 – سرتان را تکان دهید یا به طور متناوب کلمات بله یا آهان را بگویید.

4 – برای همدلی با آنچه گفته می شود لبخند بزنید یا اخم کنید.

5 – در وضعیت راحتی قرار بگیرید ، روی در روی همسرتان بنشینید ، بازوهای خود را به حالت باز نگه دارید.

6 – از عوامل حواس پرتی دوری کنید. تلویزیون را خاموش کنید، مجله یا روزنامه را کنار بگذارید.

همدلی کردن

همدلی به شما کمک می کند تا وضعیت و دیدگاه همسرتان را روشن تر درک کنید. برای افزایش همدلی توجه داشته باشید که هر دوی شما فقط سعی می کنید سلامت جسمی و هیجانی خود را حفظ کنید.

هرکاری که می کنید از جمله کارهای خصمانه ، بی ملاحظه ، ظالمانه یا احمقانه، در واقع برای کاهش درد و رنج یا تهدید و افزایش لذت و ایمنی است.

برای دریافت نوبت مشاوره با روانشناس و مشاور خانواده – زوج درمانگر و خانواده درمانگر –  محمدباقر راحت حق می توانید با شماره تلفن 09203304680 تماس حاصل فرمائید.