معیارهای انتخاب همسر- ازدواج
انتخاب همسر یکی از تصمیمات مهمی است که در زندگی هر فرد نقش مهمی ایفا میکند. داشتن آگاهی درباره معیارهای انتخاب همسر میتواند فرد متقاضی را در این فرآیند کمک کند. پیشگیری از انتخاب اشتباه، کمک به انتخاب همسوترین و سازگارترین شریک زندگی، کمک به رشد و تعالی هر دو طرف، تداوم روابط خانواده، ایجاد روابط ماندگار و … از مزایای اطلاع از ملاک های همسریابی هستند.
بدین صورت که فرد متقاضی با آگاهی از معیارهای انتخاب همسر بهترین و همسوترین شریک را برای زندگی انتخاب خواهد نمود که این امر منتج به نتایجی همچون ممانعت از انتخاب و انتخاب های اشتباه خواهد شد و در ادامه طرفین با شناختی که از هم خواهند داشت، علاوه بر کمک به رشد و تعالی خویش، از تمامی ناهمواریها و ناگواریهای زندگی با موفقیت عبور خواهند نمود.
معیار های انتخاب همسر، مجموعهای از ویژگیها و شرایطی هستند که فرد متقاضی برای انتخاب شریک زندگی خود در نظر میگیرد. این معیارها مانند نقشهراه عمل میکنند و به فرد کمک میکنند تا افراد مناسب را از افراد نامناسب تشخیص دهد و انتخابی آگاهانه و رضایتبخش داشته باشد. معیارها میتوانند شامل ارزشها، اعتقادات، اهداف، انتظارات، ویژگیهای شخصیتی و اخلاقی، نیازها، خواستهها و حتی ویژگیهای ظاهری باشند.
معیارهای انتخاب همسر – انواع انتخاب
انواع انتخاب همسر:
بطور کلی در موضوع ملاک های همسریابی، دو نوع انتخاب پیشروی فرد متقاضی قرار دارد:
نوع اول: انتخاب عاقلانه
انتخاب عاقلانه همسر بهمعنای گزینش مبتنی بر شناخت واقعبینانه از شخصیت و ویژگیهای طرف مقابل است. از ویژگیهای این نوع انتخاب، توجه به معیارهای مهمی مانند دین، اخلاق، سلامت جسمی و روانی و تناسب فرهنگی ضروری است. در این نوع انتخاب، به مصلحت و آیندهنگری اهمیت داده میشود و سعی بر این است که با ارزیابی دقیق و منطقی، تصمیمی گرفته شود تا در بلندمدت به سود طرفین و خانواده آنها باشد.
نوع دوم : انتخاب رویایی
انتخاب رویایی همسر بهمعنای گزینش بر اساس معیارهای غیرواقعی و فانتزی است که تصورات ایدهآلگرایانه و غیرمنطقی را در اولویت قرار میدهد. این نوع انتخاب به دلیل تکیه بر احساسات گذرا و تصورات غیرواقعبینانه، ممکن است منجر به سرخوردگی و پشیمانی شده و با آشکار شدن مشکلات جدی در آینده، به تضعیف بنیان خانواده و ناپایداری ازدواج بینجامد.
معیارهای انتخاب همسر
معیارهای انتخاب همسر به سه دسته کلی معیارهای اساسی، معیارهای ثانویه و معیارهای اختصاصی تقسیم میشوند که هر کدام از این موارد نیز دارای زیر دستههایی هستند که در ادامه بیان میشود:
– معیارهای اساسی
— ارزشها
ارزشها، مجموعهای از اصول برآمده از باورها است که در زندگی برای فرد اهمیت دارد و مسیر زندگی او را هدایت میکند. همخوانی در ارزشها بین زوجین، پایهای محکم برای ارتباطی پایدار و موفق میسازد.
زمانی که طرفین در اصول بنیادین زندگی اشتراک دارند، احتمال بروز اختلافات جدی و چالشهای غیرقابل حل کم میشود و همسویی در اهداف و دیدگاهها افزایش مییابد و این امر به ایجاد یک زندگی مشترک هماهنگ و متعادل کمک میکند.
— اخلاق و شخصیت
صفات اخلاقی مانند صداقت، وفاداری، تعهد، احترام متقابل، مسئولیتپذیری، فداکاری، انصاف، صبر، بردباری و گذشت، بنیان زندگی مشترک مبتنی بر اعتماد، درک و حمایت را تشکیل میدهند. از طرف دیگر، داشتن شخصیتی متعادل، شاداب، خوشبین، مثبتاندیش، انعطافپذیر، سازگار، خلّاق، باانگیزه، دارای روحیه تلاش و پشتکار در همسر آینده، میتواند به ایجاد تعاملات مثبت و لذتبخش در زندگی مشترک کمک کند.
— اهداف و خواستهها
یکی از معیارهای اساسی در انتخاب همسر، تطابق در اهداف و خواستههای بلندمدت زندگی همچون چگونگی تشکیل خانواده، فرزندآوری، مکان زندگی و مسیر شغلی است. علاوه بر این، توجه به اهداف و خواستههای فردی نیز حایز اهمیت است، تضادهای جدی در این امور میتواند مشکلات مهمی در زندگی مشترک را به همراه داشته باشد.
— زمینۀ خانوادگی
سابقه، روابط، ارزشها و باورهای خانوادگی فرد، نقشی اساسی در شکلگیری شخصیت فرد و نحوه تعامل وی با دیگران دارد. ارتباطات سالم و مثبت در خانواده، اشتراک در ارزشها و باورها و توانایی حل مسائل خانوادگی، از نشانههای یک زمینۀ خانوادگی مطلوب هستند.
– معیارهای ثانویه
— سلامت جسمانی و روانی
سلامت جسمانی، از معیارهای ثانویه اما با اهمیت در انتخاب همسر است. برخی از مشکلات جسمانی و روانی، جزئی و قابل درمان هستند و آسیب جدی به زندگی مشترک نمیزنند، اما توجه به نقصها و معلولیتهای عمیق و غیرقابل درمان، همچنین توجه به مشکلات روانی حاد، در انتخاب همسر اهمیت زیادی دارد و تصمیم احساسی و غیرمنطقی در این زمینه، مشکلات زیادی در آیندۀ زندگی مشترک ایجاد میکند.
— جذابیت ظاهری
جذابیت ظاهری از معیارهای ثانویه انتخاب همسر است که در روایات نیز بر آن تأکید شده است.این جذابیتها شامل تناسب اندام، ترکیب اجزای صورت، سلامتی پوست و مو و آراستگی است، اما جذابیت درونی نیز بسیار مهم است.
جذابیتهای درونی شامل هوش، اعتماد به نفس، صداقت، وفاداری و تطابق شخصیتی با همسر است. انتخاب همسری که هم از جهت ظاهری و هم درونی برای فرد، جذاب باشد، استحکام زندگی مشترک را افزایش میدهد. جذابیت ظاهری به این معنا است که شخص مقابل، جذاب به نظر برسد و به دل بنشیند.
– معیارهای اختصاصی
در کنار معیارهای اساسی و معیارهای ثانویه معیارهای انتخاب همسر، هر فرد با توجه به شرایط و تجربیات منحصر به فرد خود، ممکن است نیازها و خواستههای خاصی در انتخاب همسر داشته باشد. معیارهایی مانند تناسب سنّی، تناسب قد و وزن، قومیّت، علاقهمندیهای خاص مشترک و سابقۀ ازدواج از جملۀ این معیارها هستند.
توجه به این نکته که هر فردی نقاط ضعف خاص خودش را دارد و یافتن انسانی که هیچ عیب و ایرادی نداشته باشد در عمل ممکن نیست، ضرورت دوری از معیارهای سختگیرانه و کمالگرایی (کاملگرایی) را روشن میسازد.
کفویت
کفویت یا همسانی در ازدواج، به تناسب زن و شوهر در برخی ویژگیها اشاره دارد. دیدگاههای مختلف،هر کدام تفسیر خاصی از کفویت دارند. برخی، کفویت را در تناسب ظاهری، همشهریبودن، تشابه مدرک تحصیلی یا همترازبودن در سطوح مادی میبینند.
عدهای دیگر، معیارهای سختگیرانهتر و غیرواقعیتر حتی تشابه در دوستداشتن رنگ خاص را ملاک کفویت میدانند. به باور متخصصان، هر دو این دیدگاهها افراطی و غلط است. تکیه بر معیارهای سطحی و غیرمهم، زندگی مشترک را بر پایهای سست بنا میکند و افراط در معیارها و کمالگرایی، مانع ازدواج و یافتن شریک زندگی مناسب میشود. در واقع در انتخاب همسر، ایجاد تعادل بین تناسب و واقعبینی، ضروری بوده و مراجعه به معیارهای مورد تأیید عقل، دین و علم راهگشا است.
